belly	big
cache	non
snow	zas
yes	au
jackrabbit	ga
cache	noi
manzanita	nos
cedar	gad
cat	gídí
scar	sig
water	tú
scar	shid
inalienable	jaa
fish	pish
beaver	cha
belt	sis
bead	yoo
scar	sid
inalienable	kaz
inalienable	-bid
hand	bigas
one	dałaá
lizard	naʼishǫ́ʼ
bear	shash
rabbit	gah
deer	bįįh
hurry	daha
buckskin	iban
yáá	yaaʼ
knife	besh
cough	dikos
axe	acha
everything	dawa
snake	tłʼiish
horse	łį́į́ʼ
mountain	dził
duck	naalʼeełí
hat	chʼah
wood	chizh
clay	dleesh
blood	dił
medicine man	diyin
ground	niʼ
also	ałdóʼ
communicating	yałtiʼbeeʼizhi
pleasantness	gozhǫǫ doleeł
strong	nalwod
also	dóʼ
intestine	bichʼįʼ
chew	yiʼaał
white	łigai
black	diłhił
arrow	kʼaaʼ
agave	ikaz
cottonwood tree	tʼiis
paralyze	diʼil
property	bíniʼ
mother	bąą
jackrabbit	gha
forehead	bitaʼ
two-spirit	ndéʼsdzan
beer	bíí
acorn	chíchʼil
advertisement	chʼini
bad	nchǫʼ
big	nchaa
bitter	nchʼííʼ
grasshopper	naʼchagi
car	nalbiil
dream	nadzeeł
airplane	naʼiniihí
bus	in nayeehí
clear	nłtʼéégo
difficult	nyeeʼ
charcoal	łetʼeesh
brother-in-law	shiyí
coffee	tudiłhiłi
brand	yídiłig
brown	hishtłish
bald eagle	itsáłigai
bear	dzitł ndeʼyú
bird	dlǫ́ʼ
Apache	Dziłtʼaadn
beargrass	bį́
ceremony	gochʼitał
gray	łibaa
bridle	izaʼá
body hair	ighaa
basket	tátsʼaaʼ
beverage	hidląąnhí
riverbank	tubąąyú
afternoon	hayaazhiʼ
backwards	tʼąązhįʼ
artist	eʼiléhí
shaft	tlʼókʼaʼ
antelope	jaadi
change	zhááli
barbed wire	bésh diwozhi
blue	totlʼizh
bubble	táwosh
canyon	hilwozh
coat	ííchoʼ
candle	ikʼahkǫʼí
morning	tʼabįhgo
big rock	tsénchóʼ
baby	méʼ
banana	goshkʼan
appropriate	dábikʼeh
campfire	deʼdoljéég
chicken	tazhikʼáné
boat	tsinaʼeełí
alone	dasáhndi
rattle	dahnídah
boy	ishkiin
cradleboard	tsʼaał
rock	tséé
nut kernel	iyigéʼ
shaky	ditłid
ointment	izeeʼ idijishiʼ
we	nohwíí
stinkbug	íkʼéʼidlishé
every	dawaʼ
strong	ditsʼag
fat	ikʼah
hide	ikał
bell	ighal
lightening	dadidlaʼ
blanket	chʼid
home	kʼegową
dough	ikʼánʼnástʼág
crown	bitsit'ágee
cicada	nágonechʼiidi
gopher	naʼitłʼíígí
awful	díyatʼéégo
tell	nagoniʼ
center	iłdíʼgee
fly	dǫ́ʼ
already	ałkʼidą́ʼ
gold	oʼodo
gossip	chʼinii
war	nagǫkaadi
song	sįh
centipede	bijatłane
home	kową
corner	hagonʼaage
place	gozʼąąge
prairie dog	ę́ʼ
kingfisher	tabąązhine
cloth	nadikʼą
message	yatʼihitʼą
wind	detʼį nchį
frog	naʼichʼaago
Apache	ndé
number	ndee biyáti'
one	dáła'á
two	nakih
three	táági
four	dį́į́'i
five	ashdla'i
see you tomorrow	iskąą ánaagodzįįhł
six	gostán
seven	gosts'idi
eight	tsebīī
nine	góst'áí
ten	goneznán
October	Gha̜a̜zhįʼ
October	Itsáh Bizhaazh
November	Kǫʼ Bąąh Náłkʼas
November	Zas Nłt'ees
January	Dził Bilátahgai
January	Shashké'
January	Binii' Idichíhé
February	Múhshchii'
February	Búhshchii'
February	Múh Ńjēēd
February	Búh Ńjēēd
March	Tʼąąʼ Náchil
March	It'ąą' Náchil
March	Anezgai
dog	góshé
cougar	ndołkah
moon	tłʼéʼgonaʼáí
bear	tsét'soyé
beaver	chaa
wolf	ba'cho
raccoon	tulį
squirrel	na'iłtsóh
skunk	golízhi
porcupine	dahszíné
bird	diǫʼ
eagle	itsá
crow	gaagé
owl	múh
fish	łóg
frog	dlǫʼishtłohé
bee	gosnih
man	ndeeń
woman	izdzán
dog	łichánee
sun	yaʼáí
hole	oʼiʼán
yaaʼ	yáá
evening	ǫ́ʼáá
fly	chiʼchá
white man	inná
quail	hashbidí
picture	eʼilzaa
soldier	silaada
swallow	piishi
corn	nadą́ʼ
coyote	mbá
nest	itʼoh
oil	tłád
teeth	iwoo
bald eagle	isáłigai
arrowhead	besh distʼog
brother	bikʼisn
bone	bitsʼinn
cottonwood	bitʼiis
kingfisher	taba̜a̜zhide
buckskin	ibann
home	kowa̜
cedar	bigad
home	gowąh
yellow	łitsog
red	łichíí
eat	yiyąą
see	yo’įį
hear	yidits’įh
sing	ha’do’aał
leave	deyaa
gray	łibáá’í
pink	dełichíʼé
green	dotłʼizhihíí
mother	bimaa
dough	ikʼan nastʼood
place	gozsʼa̜a̜ge
inside	yuneʼ
bow	iłtį́ʼtsį́h
war	nawołkaadi
nothing	dohatʼeeda
brand	biditlid
gold	ooro
tennis shoe	kee natsʼoode
pronghorn	jaage
pump	tu behaiłʼoogi
locust	nagonełchʼiigi
firewood	bichizh
feces	bichan
waterfall	túnálį́į́’
thank you	áho
cattle	maghashi
English	indaa’ biyáti’
killdeer	tábąą dijágé
new moon	sáánts’ǫ́sé
friend	chʼoondé
good morning	hon dah
father	tʼaah
girl	at’eedn
nightjar	goodé
pig	góchiʼ
son	ishkiinhn
hello	dagotʼee
what is your name?	daahúoye
do you speak Apache?	xá ndé hntsʼa
no	duuʼda
Mescalero	mashgaléʼode
it is open	gháʼátʼé
wolf	mbaaʼtsu
home	kuughá
enemy	indaa
Western Apache	Ichʼįʼ Nahiłtį́į́
Western Apache	Łįįnábáha dinéʼiʼ
Western Apache	Dził Łigai Si'án N'dee
Western Apache	Dishchiid'ń
Western Apache	Gołkizhn
Western Apache	Tłʼohkʼadigain Bikoh Indee
Western Apache	Dziłghą́ʼé
Western Apache	Tsékʼáádn
Western Apache	Nadah Dogalniné
Western Apache	Tsandee Dotʼán
Western Apache	Tʼiisibaan
Western Apache	Tsee Zhinnee
Western Apache	Dilzhé`e
Western Apache	Dasziné Dasdaayé Indee
Western Apache	Tsé Hichii Indee
Western Apache	Tú Dotłʼizh Indee
Western Apache	Dotłʼizhi HaʼitʼIndee
Western Apache	Tsé Nołtłʼizhn'
Western Apache	Dilzhę́’é
warhero	Alchisay
namesake	Bailish
Mexican	Gochaaha
Gochaaha	Na-ginit-a
Western Apache	Ndee
eat	dáii’da
bird	izháshe
be	naiágúóli
darken	chaanaguayea galea
do you need to use the bathroom	xá k’uu chéódá
tomorrow	hii’ skâ-gu
Mother Earth	nii gúsdzâné
get up	náô’da
make one's bed	nitéé’sk’ei hnzhú’’áôlá
Wash one's hair	nitsii ’ghá-í táôâ’ee’â
brush one's teeth	niwwu-i táôâ’ eaâ
Earth	niʼgosdzán
shoulder	biwos
chin	biyedaa’
foot	bikee’
face	bínii’
nose	bichį́h
back	bigháń
hip	bikʼai
mouth	bizéʼ
eye	bidáá
vein	bitsʼǫǫs
organ	bibiiyeʼ
liver	bizig
stomach	bibid
heart	bijíí
lung	bijííʼizólé
fat	biʼikʼah
Jesus	nayééneezgháné
God	yóósn
sacred pollen boy	hádndín ʼishkiin
life	ʼihiʼda
path	ʼintin
I	shíí
prayer	ʼokąąhí
mescal	nadah
alphabet	abcʼhí
alphabet	biabcʼhíí
airport	naʼiniihí náńdąąhyú
alcohol	iłnagodiłhisí
whiskey	túnchʼíʼ
ailment	kaa naghaa
acorn	chíchnʼil
afterbirth	bił goleehí
adobe house	goshtłʼish bee kįh
account	ídaa nadagoldiʼ
ambush	yidáh nehedzaa
aspen	chʼił kʼę́ʼé
assembly	íłaʼádzaa
audience	dabiłdéniidí
jack	náłbiil bijaadbee dahnádidlohí
authority	hashidilaa
axel	tsįnagháí ánʼááhí
bank	zhááli bikih
bachelor	ndee doo hwahá nidéh dahí
badger	baʼ nteelé
bad	dénchǫʼé
barbershop	kaʼizhéh yudeʼ
tree bark	tzį bikágé
ball	joołé
bakery	báń áldeʼyú
backbone	batsą́tsʼin
bandage	bee bikʼídisdizí
barbecue	łeʼiibéézhihí
barrack	silááda bágową
bat	chʼabaané
bean	béʼistsʼǫ́z
beard	bidághaaʼ
grooming	bee ídadołzhooní
beautiful	dénzhóné
beef	magashi bitsiʼ
beer	bíyah łitsogi
beverage	hidląąhí
bicycle	iłkádilʼisí
black walnut	chʼiłdiiyé
black walnut	chʼiłniiyee
birthplace	gozlįįye
birth control pill	izeeʼ bichįʼ doo ichį́į́ dahí
bladder	golizh besiłtaané
blind	bidááʼ ádagodini
blister	daʼiłtáné
blouse	ikaʼíí
blue heron	kʼos joolí
blue jay	ję́ę́ʼi
bluff	chʼinágohíʼáá
wildcat	gídí dziłkáʼyú gólííní
body	kitíl
body	kitsʼį́hzí
bone	ítsin
book	nałtsoos
boot	kee hadago ndeezí
boarding school	dakúʼ naháztąągo daʼółtagihí
boss	nantʼán
bracelet	gan basitáné
brain	bitsighąąʼ
bra	ibeʼbenastʼiʼí
bronco	łį́į́ʼ hadikʼéké
building	kįh
bumblebee	tdʼidáá łtsʼogé
butcher	itsįʼ nyiłgeeshí
cheese	ibeʼ nestʼógi
butterfly	doolé
butt	bikʼai dahncha
buy	nahiʼdiih
bus	ndee naigheehí
vulture	chʼishǫǫgi
cabbage	itʼąąʼłibaahí
saguaro fruit	nanilzheegé
cookie	báń łikane
calendar	begoldohí
calm	nkegohenʼą́ą́go
hair clippers	tsíghaaʼ bezhihéhé
clematis	nanisdiz
church	kįh biyiʼ daʼchʼokąąhí
carrot	bikéghad ágoleʼí
candy	ilkąądijígé
camel	bigháń háʼááhí
camera	bee ildeʼi
camp	gotah
campfire	deʼdoljééd
cancer	ka iyáni
cantaloupe	bilóń
capital	haago zhaali nadehí bigozʼąąyú
car	náłbill
playing card	táhkaʼ
carpenter	kįh ágoleʼí
cow	bágashi
December	Zas Nłtʼees
Western Apache	Ndee biyátiʼ
word	biyátiʼ
computer	bésh eʼléhí
data	beʼígózíni yíka ntaahí
little	dayąhą́go
fog	áád
drug	izeeʼ dénchǫʼí
pharmacy	izeeʼ idiihyee
drum	ísaaʼ adííhí
library	naltsoos dahójiiyú
English	da ńdaaʼ kʼehgo
yes	haʼah
cross	tsįh iłná'ááhí
arrow	k’aa’ist'aaní
teacher	bik’eh da’ółtagí
telephone	bésh biti’yá’iti’í
team	łį́į́’ na’iłbąąsí
coronavirus	nantʼaʼ chʼah kah naghaa
Covid-19	cowid ńgóstʼáítsʼádah
crown	nantʼaʼ chʼah
sickness	kah naghaa
ancestors	danohwideshchínihí
apple	mansáána
burger	itsį’ ik’aaní
handsome	ba’olníí
disabled	baa dahgoz’áni
him	díín
no	dawǫ́’
merchandise	dawa nahinniihí
name	bízgi’
perfume	chégolchíné
